و زبان حکم حمد آنها را جاری میکند و ثانی  آنکه در عالم ظهور اثر خواب را

امروز مشاهده می کندولکن این سیر رادر عالم خواب در ده سال قبل دیده

 حال تفکرنمافرق این دو عالم و اسرار مودی آنرا و مکاشفات سبحانی فایز

شوی و پی عالم قدمی بری و این آیات را حضرت باری در  خلق  گذاشته تا

محققین انکار اسرار معادنکندو آنچه وعده داده شده اند سهل نشمرند مثل

اینکه هرگز عقول ضعیفه همین مراتب مذکوره راادراک نکندچه رسدبه قرآن

 ربانی را و مثال آن اینکه :

عنکبودی نمی تواند سیمرغی شکار کند و این عوالم کل دروادی((حیرت))

دست دهد و مشاهده گردد در سالک در هر آن زیادتی قلب  نماید  و  کسل

 نشود این است که سو اولین و اخرنی  در  مراتب  فکرت   و  اظهار  حیرت

(رب زدنی علما رب زدنی غیرا) فرموده  همچنین تفکر

 درتمامیت خلق انسان کنی که این همه عوالم و این همه مراتب در او  والا گیر  

 منصوری و مستوری شد (اتزعم انک جرم صغیر و فی اسطوی  العالم  الا کبر )پس

باید که رتبه حیوانی معدوم کنیم تا معنی   انسانی    ظاهر شود  همچنین

 لقمان که از چشمه حکمت نوشیده و از بحر رحمت چشیده به پسرش به

 جهت اثبات  مقامات حشر و موت همین همین خواب را   دلیل آورده   مثل

 زده،در این مقام ذکر مینماییم تا ذکری از آن جوان مدرسه   توحید  و    پیر

 مراتب تعلیم و تحریر از ین بنده فانی باقی بماند فرمود پسر اگر قادر باشی

که نخوابی پس قادری بر آن که نمیری و اگر بتوانی بعد از خواب بیدار نشوی

میتوانی که بعد از مرگ محشور نگردی .ای دوست دل که محل اسرار باقیه

است محل انکار فانیه نکنی و سرمایه عمر گرانبها را مشغول دنیای فانیه از

 دست مده و از عالم قدسی به تراب دل مبند و اهل بهشتی نه  این   وطن

 خاکی،باری ذکر این مراتب را قلم بیش از این حوصلت ندارد و این را از اهل

روزگار احوال نیست این سخن ناقص بماند و بیقرارم و دل ندارم بی  دلم و

معذورم دار که قلم زاری می کند و مداد میگرید و در دل   خون  موج میزند

(لن یصبنا الا ما کتب لله لناو و السلام علی من اتبع الهدی) و سالک بعد از

 ارتقای بمراتب بلند حیرت به وادی(( فقر حقیقی و فنای اصلی))

 وارد شودو این رتبه مقام فنای از فقر خود و غنای بمقصود  است و در این مقام که

ذکر فقر می شود یعنی فقر است از آنچه در عالم خلقت غنی است به آنچه در

 عوالم حق است زیرا که عاشق صادق و حبیب موافق چون به لقای محبوب

و معشوق رسید از پرتو جمال محبوب  و آتش قلب حبیب ناری مشتعل شود

 و جمیع سردافات و حجاب ها را بسوزاند بلکه آنچه با اوست حتی مغز پوست

بسوزد و جز دوست چیزی باقی نماند چون تجلی کرد اوصاف قدیم پس بسوزد

وصف حادث را طلبم و در این مقام واصل مقدس است از آنچه متعلق به دنیا

است پس اگر در نزد واصلین بحر وصال از اشیاء عدوده که متعلق  به عالم

 فانی است یافت نشود و چه از احوال ظاهریه و چه از  تفکرات  نفسانیه با

سعی نیست زیرا که آنچه نزد خلق است و آن که در هر طایفه مردی کزین

 همت حق را که او بود خاص و امین

در  لباس مختلف   پیدا  شده

                                        گر چه جمله پیش حق یکتا شده

اغلب اندر صورت تقوی و شرع

                                          کرده در  دنیا همه   طاعات زرع

باز بعضی عکس این اندر مجوز

                                          ظاهرش تاریک و باطن عین نور

همچو سلطانی که گردد در جهان

                                          با لباس  دون که تا   گردد   نهان

از  بد و نیک   و از   خاص و ز عام

                                          باشد از پنهان چو ماه اندر ضمام

حق ز   غیرت کرده   خلقی نهان

                                         در لباس دون و در   خلق    مهان

اولیا یی در    قبایی   کنت اله

                                         قبله چو بود فهم کنی ای مرد راه

جز ولی نشناخت او را هیچکس

                                   چون که محرم سر حق را اوست بس    

                                        **********************

دی شیخ با چراغ همی گشت گرد شهر

                       کز دیو و دد ملولم و انسانم آرزوست

گفتم که یافت می نشود جسته ایم ما

                    گفت آنکه یافت می نشود آنم آرزوست

       

(اللهم جعلنا فی زمره اولیائه بحق محمد و آله محمد و آله صلواتک علیهم )

محدود است به حدود ایشان و آنچه نزد حق است مقدس از آن این به باران

بسیار کفر باید تا آنکه آشکار شود(ان الا برار یشربون من کاس کان   مزاجها

 کافورا) اگر معنی کافور معلوم شود مقصود حقیقی معلوم گردد این  مقام 

 از فقر است که میفرماید ((الفقر فخری)) و از برای فقر باطنی و ظاهری

مراتبهاست و ذکر آنرا مناسب این مقام ندیدم لذا بعهده و میگذاشتم تا  خدا

چه خواهد و قضا چه امضاء نماید و این مقام است که کثرات   کلشیء  در

سالک هالک شود و طلعت وجه از مشرق  بیرون آورد و معنی(کلشیءهالک

الا وجهه) مشهود کرد و ای حبیب من نغمات روح را به جان و دل گوش کن

 و چون بصر خلطش که همیشه ایام معارف بمثابه  ابرنسیانی   بر اراضی

قلوب انسانی جاری نیست اگر  چه فیض فیاض را تعطیل و تعویقی نیست

ولیکن هر زمان و عصر رازقی معلوم و نعمتی است و به قدر و اندازه افاضه

می شود (ان من شی الا عندنا خزائن و ما تنزله الا بقدر)  معلوم    سحاب

رحمت جانان جز بر ریاض جان نبارد و در غیر بهاران این کرم نفرماید  فصول

 دیگر را از این فضل اکبر نصیبی نیست و اراضی جز ره را از این کرم قیمتی

 نیست برادر هر بحری لعل ندارد و هر شاخی گل نیارد و بلبل بر آن نسراید

پس بلبل بوستان معنوی به گلستان الهی باز نگشت و انوار صبح معانی به

 شمس حقیقی راجع نشد ،سعی کنید که شاید درین گلخن فانی بویی از

 گلشن باقی بشنود و در ظل اهل این مدینه جاوید بمانید و چون به این رتبه

بلند اعلی رسیدی و به این درجه عظمی فایز شدی   یار بینی و    اغیار را

فراموش کنی یار بی پرده از در و دیوار در تجلی است یا    اولی الابصار از

از قطره جان گذشتی و به بحر جانان واصل  شدی اینست   مقصودی که

 طلب فرمودی انشاءلله به آن فایز شوی  در این   مدینه حجابات نور هم

پاره میشود (لا بجماله حجاب سوی النور و لا لو جهه نقاب و الا الظهور )

ای عجب که یار چون شمس آشکار و اغیار در طلب زخارف و دنیا وبلی

از شدت ظهور پنهان مانده و از کثرت بروز مخفی گشته (یا من هو اختفا

 الفرط نوره الظاهر الباطن فی ظهوره)

حق عیان چون مهر  در درخشان آمده

                                                       حیف  کاندر   شهر   کوران  آمده

در این وادی سالک مراتب وحدت وجود و شهود را طی نماید و به وحدتی که

 مقدس از این دو مقام است واصل گردد احوالی به این مقام برد نیست بیان

 جدال و هر کس در این محفل منزل کرد و یا از این ریاض نسیمی یافت میداند

چه عرض شد و سالک باید در جمیع اسفار به قدر شعری از شریعت که فی

الحقیقة سر طریقت و ثمره شجره حقیقت  است انحراف نورزد همه مراتب به

ذیل اطلاعات اوامر متمسک باشد و به حبل اعراض از مناهی متوسل باشد

تا از کاس شریعت مرزوق شود و بر اسرار حقیقت واقف گردد و مقصود چون

 طلعت محبوباز مقام محمود ظاهر گردد و این اسفار که آنرا در   عالم زمانی

 انتهایی ندارد سالک را منقطع میکند باید هدایت غیبی برسد و ولی امر او را

مدد کند و او فرماید این هفت رتبه را در هفت قدم طی نماید   بلکه در هفت

 نفس بلکه در یک نفس اذا شاءلله و ارادو ذالک من فضله    علی من یشاء

 طایران هوی  توحید و اصلان لجه تجرید این مقام راکه بقا بالله است در این

شهر منتهی مرتبه عارفان  و منتهی وطن عاشقان شمرده اند نزد این فانی

 بحر معنی،این مقام اول شهر بند دل است یعنی اول ورود انسان است به

شهر قلب.

از دوست  غیر از دوست مطلبی نمی خواهیم

                   حور و جنت ای   زاهد   بر تو   باد ارزانی

منبع: مجالس العارفین  تالیف جناب شیخ عزیز الله محقق (مظفر علی)